Jak usprawnić RBO ?

Przedstawiam kilka propozycji wraz z uzasadnieniem które usprawniłyby rzeszowski budżet obywatelski. Niestety radni i wysoko postawieni urzędnicy zaangażowani w RBO mogą widzieć w przedstawionych rozwiązaniach “wady” będące zagrożeniem dla ich własnych projektów. Przedstawione rozwiązania mają na celu odebrać RBO z rąk urzędników i przekazać je w ręce obywateli. To jest budżet obywatelski, a nie urzędników.

 

  • Umożliwić lokalnym organizacjom pozarządowym zgłaszanie projektów do rbo
  • obecnie tylko rady osiedla i grupy 15 osób, które w dniu zgłoszenia ukończyły 16 lat i są zameldowane na terenie miasta Rzeszowa mogą zgłaszać projekty.  Zapis ten utrudnia składanie propozycji zadań przez organizacje społeczne które działają na terenie naszego miasta w imieniu  mieszkańców. Należy zaznaczyć że właśnie te organizacje pozarządowe non-profit (stowarzyszenie Rowery.Rzeszow.pl) były inicjatorami wprowadzenia  budżetu obywatelskiego dla Rzeszowa. Projekty będące inicjatywą klubów sportowych czy lokalnych NGO obecnie muszą być zgłaszane przez osobę prywatną z podpisami 14 innych osób i to jej nazwisko widnieje jako autor projektu, który jest inicjatywą wspólną. Albo wszyscy na równych zasadach, czyli rady osiedla również muszą mieć podpis 15 osób, albo dopuszczamy możliwość zgłaszania projektów przez lokalne organizacje pozarządowe np. z wpisem KRS lub statusem Organizacji pożytku publicznego (opp) . Należy zaznaczyć że członkami rady osiedla mogą być osoby zameldowane np. w warszawie i pomimo to mogą zgłaszać swoje projekty bez limitu i bez żadnej weryfikacji w Rzeszowie. To niesprawiedliwe wobec lokalnych NGO.

 

  • Ograniczyć kwotę w kategorii ogólnomiejskiej z 1,5 mln do 1 mln zł
  • obecnie w kategorii pierwszej przechodzi do realizacji najmniej projektów. Pomimo że projekty te dotyczą wszystkich mieszkańców przechodzą głównie inwestycje, które służą politycznym celom. Zmniejszenie kwoty na pojedyncze zadanie zwiększy ilość projektów które przejdą do realizacji. Ograniczy to również zgłaszanie kosztownych projektów i przejadania publicznych pieniędzy. Obecnie deweloperzy, urzędnicy i politycy zgłaszają drogie (niekoniecznie potrzebne mieszkańcom projekty czytaj Park Papieski) przez co dyskryminowane są mniejsze inicjatywy obywatelskie. Dodatkowo zwykłemu obywatelowi ciężko jest rywalizować ze zorganizowaną grupą deweloperską czy urzędniczą, która przy dużym nakładzie pieniędzy wygrywa każdy projekt i realizuje swoje biznesowe cele za publiczne pieniądze. Trzeba to zmienić

 

  • ograniczyć kwotę w kategorii zadań miękkich ze 100 000 zł do 50 000 zł
  • Jest to wystarczająca kwota która pozwoli zrealizować wiele ciekawych inicjatyw bez zbędnego przejadania pieniędzy i zawyżania kosztów. Jako prezes Klubu Sportowego zorganizowałem dwudniowe Mistrzostwa Polski w ultimate Frsiebee w którym udział wzięło 16 drużyn z całego kraju tj. ok 300 zawodników i zawodniczek. Na czas imprezy  wynająłem 3 duże hale sportowe na 2 dni, zapewniłem wszystkim wyżywienie i nocleg, mieszcząc się w łącznym budżecie 25 tys zł z nagrodami. Mistrzostwa te zostały okrzyknięte najlepszymi w historii tego sportu w kraju. Osobiście wole więcej imprez za mniejsze pieniądze.

 

  • Usprawnić głosowanie Online
  • obecnie głosowanie online jest mocno utrudnione, trzeba rejestrować się w beznadziejnym systemie, posiadać telefon komórkowy i skrzynkę pocztową email. Chciałbym aby formularz do głosowania online zawierał te same dane co papierowa karta do głosowani + ew. nazwisko panieńskie Matki celem weryfikacji autentyczności głosującego.

 

  • Ochrona danych osobowych
  • niestety podpisy pod kartami do głosowania zbierają osoby trzecie prosząc mieszkańców o wpisywanie danych osobowych takich jak. nr. PESEL czy inne dane osobowe które podlegają ochronie. Nie są to osoby uprawnione do zbierania, gromadzenia i przetwarzania takich danych. Dane te mogą zostać wykorzystane do różnych przestępstw gospodarczych na niekorzyść głosujących. Miasto powinno monitorować takie osoby, lub wydawać specjalne identyfikatory dla takich osób.

 

  • Wprowadzić system oceny wartości głosu w zadaniach ogólnomiejskich

Obecnie w kategorii pierwszej do realizacji przechodzą tylko te projekty które zbiorą jak najwięcej głosów bez względu na wartość projektu. Oznacza to że urzędnicy/mieszkańcy zgłaszają kosztowne projekty na maksymalną kwotę, które często przerastają oczekiwania mieszkańców. Jednocześnie blokuje to możliwość realizacji małych projektów obywatelskich, które mają mniejszą grupę docelową, a są równie istotne. Dzieląc kwotę projektu na ilość osób które na niego zagłosowały wyliczymy ile wart jest jeden głos. Na tej podstawie będzie można ustalić, który projekt ma mniejszy stosunek cena/głos co pozwoli ograniczyć liczbę kosztownych projektów i da szanse małym inicjatywom.  W ubiegłym roku do realizacji przeszły tylko 4 kosztowne inwestycje wykorzystując 4 080 000 zł z dostępnych 5mln. Po zastosowaniu systemu oceny wartości głosów do realizacji przeszłoby aż 9 projektów (w tym te 4 które przeszły starym systemem) zagospodarowując 4 953 050 zł czyli praktycznie całą dostępną pulę pieniędzy. Poniżej prezentuje co by się stało po zastosowaniu tego systemu w poprzednich edycjach RBO:
– kolorem żółtym oznaczone są pozycje które przeszły do realizacji w ubiegłym roku
– kolorem zielonym oznaczone są inwestycje które przeszłyby do realizacji po zastosowaniu nowego systemu liczenia:

Wyniki głosowania po zastosowaniu nowego systemu (9 zadań)

Pobierz (XLSX, 13KB)

Pobierz (XLSX, 14KB)

 

W kategorii II system ten nie wprowadza żadnych zmian gdyż praktycznie wszystkie projekty opiewają na maksymalna kwotę 150 tys zł i stosunek wartości projektu do liczby głosów jest taki sam.

 

KATEGORIA III

W kategorii III zadań miękkich widać tylko niewielkie zmiany, jeden projekt wypada ale wchodzą dwa inne:

 

Przykład wyników po zastosowaniu nowego systemu, wchodzą dwa nowe projekty kolor zielony ale wypada jeden kolor czerwony.:

 

  • Dodatkowo niebieską czcionką oznaczony projekt który mógłby “awansować” do realizacji wykorzystując pełną pulę pieniędzy 500 000 zł w tej kategorii.

 

 

Wprowadzić system punktowania głosów

Obecnie głosujący może oddać jeden głos na zadania z 3 różnych kategorii , jednak nie wszyscy mieszkańcy głosują na projekty we wszystkich trzech kategoriach, niektórzy chcą zagłosować tylko na jeden projekt, których jest dla nich najbardziej istotny reszta ich nie interesuje. Niestety nieuczciwe osoby zbierające podpisy często dopisują w puste pola inne numery projektów tak aby w pełni wykorzystać pojedyncza kartę do głosowania (czyt. jeden głos) .

Obecny system pozwala dogadywać się autorom projektów z różnych kategorii celem “ich wspólnego” dobra. Aby temu zapobiec chcielibyśmy wprowadzić system PUNKTÓW. Czyli np. jeden głos to 6 punktów, wpisujesz na karcie głosowania numer jednego zadania to to zadanie otrzymuje 6 punktów, wpisujesz dwa zadania z dwóch kategorii to każde zadanie otrzymuje równo po 3 punkty. Wpisujesz 3 zadania z trzech kategorii to każde z nich otrzymuje po 2 punkty dla każdej z trzech kategorii.

 

Przykłady punktacji w zależności na ile projektów zagłosuje dana osoba:

 

 

 

 

Rozwiązanie ma zalety :

  • sprawiedliwie dzielili głosy
  • ogranicza nieuczciwe dopisywanie dodatkowych projektów (bez wiedzy autora) na karcie do głosowania z 1 projektem
  • w żaden sposób nie utrudnia  obecnego oddawania głosu – Głosujący po staremu wpisuje numery projektów na które głosuje, a komisja liczy punkty
  • pozwala mieszkańcom świadomie głosować na to co ich dotyczy najbardziej
  • ogranicza “dogadywanie” się autorów
  • pozwala świadomie zgłaszać projekty istotne z punktu widzenia mieszkańców, a nie z punktu widzenia zorganizowanych autorów

 

Dodatkowo sugeruję aby w regulaminie wprowadzić następujące zapisy:

W ramach budżetu obywatelskiego nie mogą być zgłaszane projekty, które:    

– dotyczą budynków przeznaczonych na szkoły i placówki  oświatowe, o których mowa w Ustawie o systemie oświaty,

– dotyczą budynków będących własnością miasta, w których prowadzona jest działalność komercyjna,

– zakładają wykonanie wyłącznie dokumentacji technicznej,

– teren, którego dotyczy inwestycja jest przeznaczony do sprzedaży.

 

Wyjaśnić czym jest projekt ogólnomiejski, a czym osiedlowy?

Najważniejsze jest określenie, kto ma być beneficjentem takiego projektu. Zgłaszający wniosek powinien zastanowić się czy korzystać z niego będą mieszkańcy jednej dzielnicy, czy ma on służyć szerszej grupie mieszkańców i swoim zasięgiem obejmować więcej niż jedno osiedle.  Ostateczna decyzja w tej sprawie należy jednak do wnioskodawcy

 

ZAREZERWOWAĆ KASĘ NA PROMOCJĘ RBO   – np. niewykorzystana pula pieniędzy z poprzedniego roku będzie przeznaczonana promocję w następnym

 

Wprowadzić losowanie pozycji projektów przyjętych do głosowania

obecnie jest tak, że kto pierwszy zgłosi projekt tym wyższy ma seeding (tzn. pozycję na liście projektów) Oznacza to że im z wyższego miejsca startujesz tym więcej głosów zdobywasz. Mieszkańcy nie czytają niskich pozycji tylko pierwsze. Kowalski, który przyjdzie głosować wybierze któreś z pierwszych zadań, ewentualnie skreśli to które podpowie mu pani w punkcie urzędu miasta. Start z wysokiej pozycji dodaje do +15% do liczby głosów dla pierwszego zadania. Dodatkowo znając swoją pozycję możesz jeszcze przed ogłoszeniem listy projektów zacząć zbierać głosy (falstart). Losowanie nr. pozycji pozwoli uniknąć oszustw.

 

Mam nadzieję że przedstawione propozycje zostaną rozpatrzone przez Komisję ds. RBO i zastosowane

Daniel Kunysz