Kolejna edycja budżetu obywatelskiego w Rzeszowie

W 2015 r. ruszyła kolejna edycja budżetu obywatelskiego w Rzeszowie.

W ubiegłym roku środki finansowe z budżetu obywatelskiego zostały rozdysponowane, m.in. na Koncert Jednego Serca Jednego Ducha, Carpatia Extreme Festival, pakiet edukacyjno-zdrowotny dla emerytów i rencistów, pomoc dla dzieci ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi względnie warsztaty fotograficzne. Jedynym i pewnym zwycięzcą był projekt parku papieskiego, który pochłonął całą cześć środków zarezerwowanych w budżecie związanych z inwestycjami.

1

W tym roku budżet jest podzielony na zadania w trzech różnych kategoriach. Rzeszowianie mają do dyspozycji 7,5 mln. zł. Pierwsza kategoria dotyczy budowy, modernizacji i remontów infrastruktury miejskiej, czyli jest ogólnomiejska. W jej puli jest zarezerwowane 4,5 mln zł
z ograniczeniem do 1,5 mln zł na jedno zadanie. Następna kategoria dotyczy budowy, modernizacji
i remontów infrastruktury osiedlowej, na którą zostały zarezerwowane środki w wysokości 2, 5 mln zł z ograniczeniem do 250 tys zł na jedno zadanie. Ostatnia kategoria odnosi się do zdań „miękkich” tj. wydarzeń kulturalnych, koncertów, wydarzeń sportowych. W tej kategorii zarezerwowane jest 500 tys zł, a wysokość każdego projektu nie może przekroczyć 100 tys zł.

Ograniczenie finansowe w każdej kategorii spowoduje realizację kilku projektów, bez możliwości przeznaczenia całej puli na jedno zadanie. Obecny budżet jest wielkim ukłonem
dla wszystkich rad osiedli, które będą mogły budować lub remontować parkingi, skwery, place zabaw. W moim przekonaniu, rozdysponowywanie pieniędzy z ograniczeniem do terytorium osiedli, zaburza ideę samego budżetu obywatelskiego. W swoim zamyśle RBO miało być ogólnomiejskim pomysłem mieszkańców, z którego wszyscy mogą skorzystać. Praktyka jednak pokazuje, że generalnie grupa zorganizowanych osób zbiera podpisy na cele tylko osiedlowe, co w konsekwencji powoduje,
że środki są ulokowane w danej części miasta i nieliczna grupa mieszkańców może z nich korzystać (poprawa nawierzchni drogi, budowa chodnika). Moim zdaniem idea budżetu obywatelskiego powinna być inna. Nie powinien być on wykorzystywany pieniędzy do realizacji potrzeb społeczności związanej z danym miejscem zamieszkania, wszystkich obywateli miasta. Obecne zmiany w budżecie z jednej strony wprowadzają szereg poprawek, które dają nadzieję na większy pluralizm – co wiąże się możliwością realizacji kilku pomysłów, a z drugiej rozdrabniają budżet.

W kolejnych edycjach RBO Rada Miasta Rzeszowa powinna rozpatrzeć możliwość zniesienia zasady realizacji projektu w jednym roku budżetowym, gdyż powoduje to, że wiele inwestycji nie zostanie zrealizowanych prawidłowo albo wcale. Dobry pomysł, w szczególności związany z realizacją inwestycji wymaga uzyskania stosownych zezwoleń oraz zderzenia się z machiną biurokracji. Rada miasta powinna pochylić się nad rozważeniem możliwości zdefiniowania budżetu obywatelskiego i odpowiedzeniem na pytania: „Czym właściwie jest sam budżet?”, a następnie wpisać celu danego budżetu. Obecnie w Rzeszowie mamy swego rodzaju miszmasz. Wszyscy mogą zgłaszać wszystko. Warunek jest jeden. Budżet ma być zrealizowany w rok czasu. Fakt ten powoduje pewien chaos oraz pośpiech. Dziwnym jest, że miasto uznało możliwość wpisania projektu „Parku Papieskiego”, który wcześniej uzyskał stosowne zgody i projekt oraz projekt mieszkańców. Sami mieszkańcy nie pozyskali odpowiednich pozwoleń. Takie niedopatrzenia powodują ewidentną nierówność stron. Z jednej strony postuluje się o prostocie budżetu, a z drugiej tylnymi drzwiami realizuje projekty już wcześniej podjęte przez podmioty prywatne. Takie działania wprowadzą projekty czysto komercyjne, na przykład: refundacja świadczenia dla danej grupy osób w zależności od wieku przez podmiot, który wyłącznie może zrealizować takie zadanie.

Przechodząc do analizy tegorocznego budżetu obywatelskiego Rzeszowa nie zrozumiałym jest wpisywanie do kategorii trzeciej zadań związanych z życiem osiedlowym tj. „593 lata Drabinianki”, „Dzień Dziecka na terenie rekreacyjnym przy zbiegu ul. Kotuli i Wiktora”. Takie propozycje, według mnie, nie oddziaływają na życie mieszkańców całego miasta, a zapewniają jedynie rozrywkę obywatelom danych osiedli. Nieporozumieniem, także jest wpisywanie do kategorii środków miękkich projektu „Pakiet edukacyjno-zdrowotny dla emerytów i rencistów zrzeszonych w Klubie Seniora i Kole Emerytów i Rencistów w Osiedlowym Domu Kultury 1000-lecia przy ul. Kochanowskiego 29 w Rzeszowie”. Proponowane zadanie nie dość, że ogranicza się do grupy tylko emerytów i rencistów, to jeszcze odnosi się do konkretnego gremium, związanych z danym osiedlem. Równie dobrze, można by wpisać konkretne nazwiska osób, na rzecz których miałoby być zrealizowane dane świadczenie.

2

Mając to wszystko na uwadze, Miasto Rzeszów powinno sprawować większą kontrolę nad zgłaszanymi projektami, dbając o to by pieniądze wszystkich mieszkańców były wydawane
mądrze, z poszanowaniem zasad dysponowania środkami publicznymi. Obecnie jest kilka projektów, które moim zdaniem, zgłaszane są tylko po to, by konkretne osoby wygrały dany projekt. Obywatelskość budżetu nie może stanowić prywaty, ani samowoli. Projekty w swoim założeniu powinny się odnosić do jak największej grupy osób oraz powinny wspierać daną dziedzinę życia publicznego mieszkańców.

Mając wszystkie zgłoszone powyżej wątpliwości oraz przemyślenia chciałbym czytającym ten tekst przedstawić projekt, którego jestem pomysłodawcą: Współczesny patriotyzm – szkolenie teoretyczno – praktyczne w zakresie obywatelskiego przystosowania obronnego mieszkańców Rzeszowa.

Sam pomysł zrodził się podczas analizowania obecnej sytuacji społecznej i politycznej,
w szczególności mając na uwadze stworzony przez Ministra Obrony Narodowej program wspierania finansowego, w ramach Grupy ds. Szkolenia, Zespołu ds. Współpracy Organizacji Strzeleckich.

Jeszcze nie tak dawno, w szkolnictwie powszechnym obowiązywał przedmiot „przystosowanie obronne”, który pozwalał uczniom nabywać podstawą wiedzę z zakresu udzielania pierwszej pomocy, orientacji w terenie, jak również odpowiedniego reagowania w sytuacjach kryzysowych.

Obecnie młodzież nie ma możliwości szkolić się w przedmiotowym zakresie. Wobec czego powstał pomysł mający na celu umożliwienie młodym ludziom zafascynowanych historią jak
i militariami realizację swoich marzeń.

Proponowane zadanie jest dwuetapowe. Pierwszy etap miałoby charakter otwarty. Polega
na zorganizowaniu tygodniowego cyklu spotkań dla wszystkich zainteresowanych obywateli Rzeszowa z pasjonatami dziedzin historyczno-wojskowych (historycy, grupy rekonstrukcyjne)
w miejscu publicznym tj. Muzeum Okręgowe w Rzeszowie. Na takich spotkaniach zostałaby przedstawiona informacja o broni, orężu, mundurach, mapach oraz rekwizytach historycznych. To właśnie historia wojskowa byłaby elementem przyciągającym uwagę młodzieży. Następnie zostałby przeprowadzony wykład/opowiadanie o najważniejszych wydarzeniach wojennych mających miejsce się na terenie Rzeszowa. Finalnie należałoby wspomnieć o zasłużonych dla miasta i podejmowanych przez nich działaniach. Miałoby to na celu ukazanie wycinka historii Rzeszowa połączonej z postawą patriotyczną jego obywateli. Ukazanie historycznych wydarzeń ma na celu, nie tylko uświadomienie tożsamości regionalnej, ale również pobudzenie do refleksji nad obecną postawą młodego obywatela w stosunku do państwa.

Po zakończeniu pierwszego etapu odbędzie się drugi, polegający na wyborze grupy 50 obywateli Rzeszowa w wieku 16 do 25 lat zainteresowana podjęciem dwutygodniowego szkolenia o charakterze obronno-edukacyjnym, składającego się także z dwóch części. Pierwsza część będzie prowadzona na poligonie, we współpracy z Wojskiem Polskim przez okres jednego tygodnia. Zajęcia to zapoznanie się z musztrą, współczesną bronią, techniką wojską oraz taktyką obronną.

Druga część to szkolenie o charakterze specjalistycznym. Początkowa grupa 50 osób zostałaby podzielona na podgrupy. Ćwiczenia prowadzone byłyby z zakresu pierwszej pomocy, strzelectwa, taktyki nawigacyjnej oraz wspinaczki linowo wysokościowej.

Całe szkolenie odbędzie się w okresie wakacyjnym tak by zainteresować jak największą ilość młodych osób. Podyktowane jest to również wykorzystaniem wolnego czasu osób w wieku szkolnym. Elementy szkolenia : zapoznanie z historią oraz krzewienie postawy nowoczesnego patriotyzmu będą dostępne dla wszystkich zainteresowanych. Celem będzie dotarcie z ideą potrzeby samoobrony do jak największej grupy Rzeszowian oraz przekonanie rodziców jak i opiekunów osób niepełnoletnich do wzięcia udziału w dalszym etapie szkolenia.

W moim przekonaniu, powyższa propozycja jest prospołecznie potrzebna. Odnosi się ona do wielu grup społecznych bez względu na płeć czy przynależność do danego osiedla naszego miasta. Ma ona wydźwięk czysto społeczny i w wielu aspektach odnosi się wprost do samego Rzeszowa.

Gorąco zachęcam do głosowania i liczę na Państwa głos oraz wparcie dla projektu nr 56 Współczesny patriotyzm – szkolenie teoretyczno – praktyczne w zakresie obywatelskiego przystosowania obronnego mieszkańców Rzeszowa.

Grzegorz Gradkowski